Kaldırma ve İletme Ekipmanları Periyodik Kontrolü

Kaldırma ve iletme araçları, iş yerlerinde insan eli ile yapılması mümkün olmayan yüklerin ve malzemelerin taşıma ve kaldırma işleminde kullanılan işlevsel ekipmanlardır. Forklift, vinç, istif makinaları ve daha pek çok kaldırma ve itme aracı, işletmelerde sağladığı fonksiyonel kullanımın ve iş bitiriciliğin yanında iş güvenliği açısından bir takım tehlikeler de barındırır. Bu işlevsel araçların zaman zaman tehlike arz ediyor olmasındaki en büyük etkenler; eğitimli olmayan insanlar tarafından yanlış kullanılması ve ekipmanların zorunlu olan periyodik kontrollerinin belirtilen sürelerde yapılmaması olarak karşımıza çıkar. Firmamız, vinçler (Gezer Köprülü Vinç, Mobil Vinç), caraskal ve diğer kaldırma-itme araçlarının periyodik kontrollerini, ilgili yönetmelikler uyarınca belirtilen standartlarda, uzman personel tarafından özenle yapar. 

İstif Makinaları, Transpalet, Yükleyici ve Diğer Araçlar için Tehlikeler

Transpalet, yükleyici ve diğer kaldırma ve iletme araçlarının kaldırma testleri, fonksiyonlarının kontrolü gibi işlemleri kapsayan periyodik kontrolleri, ilgili yönetmelikçe belirtilen sürelerde aksatılmadan yapılmalı. Aksi durumda itme ve kaldırma aracının türüne göre birtakım arızalar ve buna bağlı olarak tehlikeler ile karşı karşıya kalınabilmekte. Bu tehlikeler;

  • Zincir, halat v.b. donanımların kopması
  • Platform, forklift ve diğer araçların bazı mekanik bağlantılarının yerinden çıkması
  • Araçların fren sisteminin bozulması ve yeterli işlevi görmemesi
  • Araçta bulunan ikaz, bilgilendirme gibi hayati fonksiyonların bozulması
  • Araçlarda hidrolik kaçakların meydana gelmesi

Bu ve bunun gibi arızalar taşınan yükün düşmesi sonucu maddi hasar, yaralanma ve can kayıplarına yol açabilmekte. Bu gibi üzücü kazalarla karşılaşmamak için araçların periyodik kontrollerinin, ulusal ve uluslararası standartlara göre zamanında yapılması hayati önem arz eder.

Kaldırma ve İletme Araçların Kontrolü için Gerekli Standartlar

Kaldırma ve iletme araçlarının kontrolünde esas, bu araçların kullanıldığı işletmede iş güvenliğini riske atacak hususların tespit edilmesi ve raporlandırılmasıdır. Bu araçların düzenli muayeneleri, Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği standartları çerçevesinde, makine mühendisleri ve makine teknikerleri tarafından yapılır. Firmamız tarafından kontrolü yapılan kaldırma ve iletme araçları şu şekildedir:

  • Vinçler (Gezer Köprülü Vinç, Mobil Vinç)
  • Caraskal
  • Araç Kaldırma Lifti
  • Platform
  •  İstif Makinaları
  • Forklift
  • Transpalet

İşletmenizde kullandığınız kaldırma ve iletme araçlarının kontrolü, firmamız tarafından ilgili yönetmelik standartları uyarınca, uzman ekibimiz tarafından özenle yapılır. Sizler de yukarıda belirtilen araçların kontrolleri için bizimle hemen iletişime geçebilirsiniz. 

İEKSGŞY'nde Kaldırma İletme Ekipmanlarının Periyodik Kontrolü:

  1. Periyodik Kontrole Tabi İş Ekipmanları

2.2. Kaldırma ve İletme Ekipmanları

2.2.1. Standartlarda aksi belirtilmediği sürece, kaldırma ve iletme ekipmanları, beyan edilen yükün en az 1,25 katını, etkili ve güvenli bir şekilde kaldıracak ve askıda tutabilecek güçte olur ve bunların bu yüke dayanıklı ve yeterli yük frenleri bulunur.

2.2.2. (Değişik:RG-23/7/2016-29779) (2) Kaldırma ve iletme ekipmanlarının periyodik kontrolleri, makine mühendisleri, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ya da makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır. Söz konusu periyodik kontrollerde tahribatsız muayene yöntemlerinin kullanılması durumunda, bu yöntemler sadece TS EN ISO 9712 standartına göre eğitim almış mühendisler, teknik öğretmenler, teknikerler veya yüksek teknikerler tarafından uygulanabilir.

2.2.3. (Değişik ibare:RG-23/7/2016-29779) (2) Madde 2.2.1.’de belirtilen kriterler saklı kalmak kaydı ile bir kısım kaldırma ve iletme ekipmanının periyodik kontrol kriterleri ve kontrol süreleri Tablo: 2’de belirtilmiştir.

2.2.4. (Ek:RG-24/4/2017-30047) İnsan ve yük taşıyan asansörlerin periyodik kontrolleri 24/6/2015 tarihli ve 29396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör İşletme, Bakım ve Periyodik Kontrol Yönetmeliğinde belirtilen hususlara göre yapılır. Bu bentte sayılan ekipmanlar için bu Yönetmeliğin 13 üncü maddesinde yer alan hükümler uygulanmaz.

Kaldırma ve İletme Makinelerinin Periyodik Kontrol Süreleri ve Kontrol Kriterleri:

1.4. Madde; Periyodik kontrol aralığı ve kriterleri standartlar ile belirlenmemiş iş ekipmanlarının periyodik kontrolleri, varsa imalatçının öngördüğü aralık ve kriterlerde yapılır. Bu hususlar, imalatçı tarafından belirlenmemiş ise iş ekipmanının periyodik kontrolü, bulunduğu işyeri ortam koşulları, kullanım sıklığı ile kullanım süresi gibi faktörler göz önünde bulundurularak, yapılacak risk değerlendirmesi sonuçlarına göre, belirlenecek aralıklarda yapılır. Belirlenen periyodik kontrol aralığının bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar(*) dışında bir yılı aşmaması gerekir.

2.1.4. Madde 2.1.1.’de belirtilen kriterler saklı kalmak kaydı ile bir kısım kaldırma ve iletme ekipmanlarının periyodik kontrol süreleri ile kontrol kriterleri Tablo: 1’de belirtilmiştir.

EKİPMAN ADI

KONTROL PERİYODU

 

(Azami Süre)

(İlgili standartın ön-gördüğü süreler saklı kalmak koşulu ile)

PERİYODİK KONTROL KRİTERLERİ

 

(İlgili standartlar aşağıda belirtilmiştir.)*

Kaldırma ve/veya iletme araçları (1), (2), (3), (4), (5)

Standartlarda süre belirtilmemişse

 

1 Yıl

TS 10116, TS EN 280+A1, TS EN 818-6+A1, TS EN 1495+A2, TS EN 1709, TS EN 12079-3, TS EN 81–3+A1, TS EN 13015+A1, TS ISO 9386-1, TS ISO 9386-2, TS EN 12158-1+A1, TS EN 12158-2+A1, TS EN 12159, TS EN 12927-7, TS EN 13157+A1,  TS EN ISO 13534, TS ISO 789-2, TS ISO 3056, TS ISO 4309, TS ISO 7592, TS ISO 9927-1, TS ISO 11662-1, TS ISO 12480-1, TS ISO 12482,(Ek ibare:RG-24/4/2017-30047) ASME B30.17(8),  FEM 9.751,  FEM 9.752, FEM 9.755 ve FEM 9.756 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.
Yürüyen merdiven ve yürüyen bant

Standartlarda süre belirtilmemişse

 

1 Yıl

TS EN 13015+A1 standartında belirtilen şartlar kapsamında yapılır.
İstif Makinesi (forklift, transpalet, lift)

Standartlarda süre belirtilmemişse

 

1 Yıl

TS 10689, TS EN ISO 3691-5, TS ISO 5057, TS 10201 ISO 3184, TS ISO 1074 ve FEM 4.004 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.
Yapı İskeleleri(6),(7)

Standartlarda süre belirtilmemişse

 

6 Ay

TS EN 1495 + A2 ve TS EN 1808 standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak ve EK-II’nin4 üncü maddesinde belirtilen hususlar dikkate alınarak yapılır.

(1) Vinçlerin periyodik kontrollerinde yapılacak olan statik deneyde deney yükü, beyan edilen yükün en az 1,25 katı, dinamik deneyde ise en az 1,1 katı olması gerekir.

(2) Mobil kaldırma ekipmanlarının dışında kalan kaldırma ekipmanları için kararlılık deneyi ise gerek görüldüğünde ilgili standartlarda belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır.

(3) Kapasitesinin altında kullanılacak kaldırma araçlarında beyan edilen kaldırılacak azami yük görünecek şekilde işaretlenir. Beyan edilen yükün üstünde bir ağırlığın kaldırılmasının söz konusu olduğu durumlarda kaldırma aracı kaldırılacak yükün miktarı esas alınarak yukarıda belirtilen kriterler çerçevesinde teste tabi tutulmadan kullanılamaz. (Beyan yükü; kaldırma aracında işveren tarafından beyan edilen kaldırılacak maksimum ağırlıktır.)

(4) Elektronik kumanda sistemi ile donatılmış kaldırma ve iletme ekipmanının periyodik kontrolünde makine ve elektrik ile ilgili branşlarda periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler birlikte görev alır.

(5) Asansörler ile ilgili standartlar; 31/1/2007 tarihli ve 26420 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Yönetmeliği kapsamı haricinde kalan işyerlerinde dikkate alınır.

(6) İskelelerin periyodik kontrolleri mühendislik ve mimarlık fakültelerinden inşaat ve makine mühendisliği ile mimarlık bölümü mezunları, inşaat, yapı, makine veya metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, makine ve inşaat teknikeri veya yüksek teknikerleri, gemi inşası işlerinde ise gemi inşaatı mühendisi tarafından yapılır.

(7) İskeleler, üzerlerinde taşıyabileceği azami yük görünecek şekilde işaretlenir.

(8) (Ek:RG-24/4/2017-30047)  Vinçlerin periyodik kontrolünde uygulanan yük testlerinin “ASME B30.17” standardına uygun olarak nominal yükte yapılması durumunda; gerçekleştirilen periyodik kontrole ek olarak vinçler, yılda en az bir kez uygun tahribatsız muayene yöntemleri ile kontrol edilir ve nominal yüke maruz bırakarak vinçlerin taşıyıcı kirişlerinde sehim kontrolü yapılır.

 (*) Periyodik kontrol kriteri için referans olarak tabloda belirtilen standartlar örnek olarak verilmiş olup burada belirtilmeyen ya da Yönetmeliğin yayımı tarihinden sonra yayımlanan konuyla ilgili standartların da dikkate alınması gerekir. Kapsamı periyodik kontrolle sınırlı olmayan standartlar için periyodik kontrole ilişkin hükümler uygulanacak, imalata yönelik test ve deneyler uygulanmayacaktır.