Aydınlatma Ölçümü

Aydınlatma Ölçümü; işyerinde çalışma ortamları (ofisler, fabrikalar, hastaneler, AVM' ler) iç ve dış ortamlarda olmak üzere ışık şiddetinin uygunluğunun tespiti için yapılan ölçümlerdir. İşyerlerinin aydınlatma seviyeleri, işletmenin faaliyet alanına ve yapılan işe uygun olarak belirlenmesi gerekir.Örneğin mutfak ve laboratuvar gibi ayrıntıların çok önemli olduğu yerlerde yüksek aydınlatma şiddeti (lüx) istenirken, koridor ve depolarda daha düşük aydınlık seviyesi yeterli olur. Aydınlatma cihazlarının zamanla aydınlatma şiddetinde azalma olur. Bu yüzden çalışmakta olan işletmelerde, aydınlık ölçümleri periyodik olarak kontrol edilmelidir.

Yapay aydınlatma tasarımı yapılırken doğal aydınlatmada (gün ışığı) dikkate alınmalıdır. İşyerlerinde aydınlatma için seçilen ışık kaynağı gözü kamaştırmamalı, doğru renk sıcaklık ve tonda seçilmelidir. Aydınlatmada ışığın yüzeylerden yansıması da önemlidir. Işığın ve yansıma yüzeyinin renkleri yansıma düzeyinin belirlenmesinde önemli rol oynar.

  • Beyaz %75 ve daha fazlasını
  • Açık renkler %50-75 arası (azalan soguk renkler)
  • Orta renkler % 20-50 arası (parlak sıcak renkler)
  • Koyu renkler %20 veya daha az miktarda ışığı yansıtırlar.

İşyerinde Aydınlatma ve İş Kazalarını Etkileyen Bazı Parametreler

  • Çalışma alanındaki aydınlatma şiddeti seviyesi,
  • Çalışma alanında bulunan parlak yüzeylerin dağılımı,
  • İş ekipmanlarının ve çalışan nesnelerin büyüklüğü,
  • İşyeri ortamında bulunan nesnelerden ışığın ne kadar yansıdığı,
  • İşyerindeki nesneler ve çevresindeki alan/arka plan arasındaki kontrast oranı,
  • Çalışma ortamında görülmesi gereken nesnelerin ne kadar zamanda fark edildiği,
  • Çalışanın yaşı.

Çalışanın yaşı parametresini inceleyecek olursak standartlarda bahsedilen değerler genç çalışanlar üzerinden belirlenmektedir. Buna göre 20-25 yaş arasındaki çalışanın ihtiyaç duyduğu aydınlatma şiddeti çarpanını 1 kabul edersek;

  • ​40-50 yaş için 1,2
  • 51-65 yaş için 1,6
  • 65 yaş üzeri için 2,7 kabul edilir. 

Örneğin yapılan işe göre standartta verilen aydınlatma şiddeti 300 lüks ise bu değer 40-50 yaş arası çalışanlar söz konusu olduğunda 360 lüks olmalıdır.