Ekipman Muayene
Ekipman Muayene
Jeneratör Periyodik Kontrolü ve Muayenesi
Elektrik enerjisine o kadar bağımlıyız ki elektrik kesintisi durumunda adeta hayat durma noktasına gelir. Elektrik kesintisi üretimin durması, hastane ve okul gibi hayati noktalarda hizmetin kesintiye uğraması gibi sonuçlar doğurur. Jeneratörler, şebeke enerjisi kesintiye uğradığında ya da hiç elektriğin olmadığı durumlarda, otomatik olarak devreye girerek bir süre elektrik enerjisi sağlayan cihazlardır. Binaların, tesislerin, hastane, banka gibi hayati kurumların yedek enerji kaynağı olduğundan önemi büyüktür. Jeneratör periyodik kontrol işlemlerinin zamanında yapılması, bu cihazların ihtiyaç halinde kusursuz bir şekilde çalışmasının önünü açar. Jeneratör periyodik kontrollerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek oluyoruz. Kontrol sonunda jeneratör periyodik kontrol raporu düzenlenir.
Jeneratör Periyodik Muayenesi İşlemi Nedir?
Jeneratörlerin periyodik kontrolü, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre standartlarda daha kısa süre belirtilmemişse yılda bir, TS ISO 8528 serisi standartlarındaki kriterlere göre yapılır. Büyük onarım veya uzun süre çalışmama sonrasında periyot beklenmeden kontrol planlanabilir. Kontrolde gözle muayenenin yanı sıra cihazın marş sistemi kontrolü, gösterge sistemlerinin kontrolü, elektrik sisteminin kontrolü, termal kontroller, yakıt kontrolleri, yağ seviyesi kontrolü, akü kontrolleri, blok ısıtıcı kontrolü, topraklama kontrolü, mekanik parça kontrolü ve ses seviyesi kontrolleri şeklinde yapılır. Kontroller, ilgili standartlara göre uygun test yöntemleriyle yapılır.
Neden Jeneratör Periyodik Kontrol İşlemi Önemlidir?
Jeneratör periyodik kontrol işlemlerinin zamanında ve uzman ekiplerce yapılması, cihazın ömrünün daha uzun olması bakımından büyük önem arz eder. Öte yandan, jeneratörlerin arıza çıkarma durumunun en az seviyeye düşmesini sağlar. Bu şekilde enerji kesintisi yaşandığında cihaz devreye girer, üretim ve hizmet kesintisi yaşanmamış olur. Kontrolde cihazla ilgili tespit edilen eksiklikler, tehlike oluşturabilecek durumlar tarafınıza jeneratör periyodik kontrol raporu olarak sunulur. Enerji kesintisi durumunda jeneratörünüzün sorunsuz bir şekilde otomatik olarak devreye girmesi için bizimle hemen iletişime geçebilir, profesyonel destek alabilirsiniz.
Jeneratör periyodik kontrolü nedir, hangi tesisler için gerekir?
Jeneratör periyodik kontrolü, motor, alternatör, kumanda paneli ve transfer düzeninden oluşan jeneratör grubunun, şebeke kesildiğinde yükü güvenle devralıp devralamayacağının yetkili kişilerce incelenmesi, denenmesi ve raporlanmasıdır. Kontrol, ekipmanın o günkü durumunu tespit eder; onarım veya ayar yapmaz.
Hastaneler, veri merkezleri, üretim tesisleri, soğuk hava depoları, AVM ve oteller, site yönetimleri ve şantiyelerdeki sabit veya seyyar jeneratörler bu kapsamdadır. Jeneratör periyodik kontrollerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek oluyoruz.
Yasal dayanak ve EK-III’teki jeneratör satırı
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’nin EK-III tablosu, 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle yenilendi. Jeneratör, elektrik tesisatlarıyla ilgili tabloda ayrı bir satırdır:
| Ekipman | Periyodik kontrol dönemi | Kontrol kriteri |
|---|---|---|
| Jeneratör | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 Yıl | TS ISO 8528 serisi standartlarında belirtilen kriterlere uygun olarak yapılır. |
Jeneratör kontrolü, elektrik grubundaki tesisatlar için sayılan meslek mensuplarınca yapılır: elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile elektrik teknikeri veya yüksek teknikerleri. Yıllık periyodun dışında, kurulum ve montajdan sonra ilk kullanımdan önce, önemli bakım veya onarımdan sonra ve seyyar olmayan bir jeneratörün yeri değiştirildiğinde de kontrol gerekir. İşletme dışında, örneğin bir şantiyede kullanılan seyyar jeneratörün son periyodik kontrol raporu ekipmanla birlikte bulundurulur.
Bakım ile periyodik kontrol arasındaki fark
Bakım, jeneratörü çalışır tutmak için yapılan işlerdir: yağ ve filtre değişimi, soğutma suyunun yenilenmesi, akü bakımı, kayış ayarı ve parça değişimi. Servis firması bunu imalatçının belirlediği çalışma saati veya takvim aralığına göre yapar. Periyodik kontrol ise bağımsız bir tespittir: jeneratörün güvenli çalışıp çalışmadığını ölçer, dener ve kusurları rapora yazar. Yönetmeliğe göre bir ekipmanın bakımını yapan kişi aynı ekipmanın periyodik kontrolünü yapamaz; bu nedenle servis formu periyodik kontrol raporunun yerine geçmez.
Kontrol kapsamı: hangi bileşende neye bakılır?
| Bileşen | Neye bakılır |
|---|---|
| Motor ve soğutma | Yağ ve soğutma suyu seviyesi, sızıntı izleri, radyatör ve fan kayışı, blok ısıtıcının çalışması, egzoz hattının bağlantıları ve sızdırmazlığı |
| Yakıt sistemi | Günlük tank ve ana tank bağlantıları, boru ve hortum kaçakları, seviye göstergesi, havalandırma hattı, tank altındaki sızıntı toplama düzeni |
| Marş düzeni | Marş aküsünün bağlantıları ve şarj redresörü, ardışık marş denemesi |
| Alternatör ve güç çıkışı | Kablo bağlantı noktaları, klemens kapağı, çıkış kesicisi ve koruma ayarlarının kablo kesitine uygunluğu |
| Kumanda paneli | Gerilim, frekans, akım ve yağ basıncı göstergeleri, alarm ve arıza kayıtları, acil durdurma butonu |
| Topraklama | Gövde ve nötr topraklama bağlantıları, koruma iletkenlerinin sürekliliği |
| Yerleşim ve mekanik | Şase ve titreşim takozları, dönen parçaların muhafazaları, jeneratör odasının havalandırması, odada yanıcı malzeme bulunmaması |
| İşaretleme | Etiket bilgileri, uyarı levhaları, transfer düzenini gösteren şema |
Yük altında çalışma denemesi ve otomatik transfer (ATS) kontrolü
Boşta birkaç dakika çalışan bir jeneratör, gerçek bir kesintide yükü taşıyacağını göstermez. Bu yüzden jeneratör, işletmenin izin verdiği ölçüde tesis yüküyle veya yük bankasıyla bir süre çalıştırılır. Deneme boyunca gerilim ve frekansın kararlılığı, motor sıcaklığı, yağ basıncı, egzoz dumanının rengi ve olağan dışı titreşim izlenir. Yük seviyesi ve deneme süresi jeneratörün gücüne, tesisin durumuna ve imalatçı talimatına göre ön görüşmede belirlenir.
Otomatik transfer panosu bulunan tesislerde şebeke kesintisi kontrollü olarak oluşturulur ve şu noktalar denenir:
- Şebeke kesildiğinde jeneratörün kendiliğinden çalışıp yükü devralması,
- Şebeke ve jeneratör tarafı kontaktör veya kesicileri arasındaki kilitlemenin iki kaynağın aynı anda bağlanmasını engellemesi,
- Şebeke geri geldiğinde yükün şebekeye aktarılması ve jeneratörün soğuma çalışmasından sonra durması,
- Elle ve otomatik konum seçicisinin doğru çalışması.
Kesintinin kabul edilemediği hastane ve veri merkezi gibi tesislerde transfer denemesi önceden planlanır ve kritik yüklerin beslemesi ayrıca güvenceye alınır.
Çalışma sürecimiz
- Ön bilgi: Jeneratörün gücü, marka ve modeli, seri numarası, yakıt tipi, transfer düzeni, son bakım kaydı ve önceki kontrol raporu alınır.
- Planlama ve sözleşme: Deneme ve kesinti saatleri işletmeyle belirlenir; sözleşme kontrolden en geç bir gün önce İSG-KATİP üzerinden karşılıklı onaylanır.
- Duruş halinde inceleme: Motor, yakıt sistemi, bağlantılar ve topraklama jeneratör çalışmıyorken incelenir.
- Denemeler: Marş, yük altında çalışma ve varsa otomatik transfer denemeleri yapılır.
- Raporlama ve takip: Rapor düzenlenir; kusur giderildikten sonra ilgili noktalar yeniden kontrol edilir.
Rapor ve teslim edilen dokümanlar
- Her jeneratör için seri numarasıyla eşleşen, kontrolü yapan yetkili kişinin adı, mesleği ve kayıt numarasını taşıyan imzalı periyodik kontrol raporu,
- Deneme sırasında okunan gerilim, frekans ve akım değerleri,
- Kusurların fotoğraflı listesi ve giderilmesine yönelik açıklamalar,
- Bir sonraki kontrol tarihi.
Sık sorulan sorular
Jeneratör periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır?
EK-III’e göre standartlarda süre belirtilmemişse yılda bir. Kurulumdan sonra, önemli onarımdan sonra ve sabit bir jeneratörün yeri değiştiğinde periyot beklenmeden kontrol yapılır.
Bakım firmamızın servis raporu yeterli mi?
Hayır. Servis raporu yapılan bakımı belgeler. Periyodik kontrol raporunu, o jeneratörün bakımını yapmayan ve İSG-KATİP’te kayıtlı yetkili bir kişi düzenler.
Kontrol sırasında elektrik kesilir mi?
Yalnızca otomatik transfer denemesinde kısa ve planlı bir kesinti olur. Kesinti istenmeyen tesislerde yük denemesi yük bankasıyla yapılabilir; transfer denemesinin zamanı birlikte belirlenir.
Şantiyedeki seyyar jeneratör de kontrole tabi mi?
Evet. EK-III’teki jeneratör satırı sabit ve seyyar ayrımı yapmaz. Seyyar jeneratör işletme dışında kullanılırken son kontrol raporu yanında bulunmalıdır.
Tesisin topraklama ölçümü de bu kontrolde yapılır mı?
Jeneratörün gövde ve nötr bağlantıları kontrolde incelenir. Tesisin topraklama ölçümü ise EK-III’te elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı satırında ayrıca raporlanır; aynı ziyarette planlanabilir.
Tesisinizin diğer elektrik kontrolleri için topraklama ölçümü, elektrik panosu kontrolü ve elektriksel ölçümler sayfalarımıza, tüm ekipman grupları için periyodik muayene sayfamıza bakabilirsiniz. Jeneratörünüzün gücünü ve adedini paylaşın, kontrol planını ve teklifimizi iletelim: iletişim sayfamız.
Teklif al
Periyodik kontrol, ölçüm, eğitim ve fiyat teklifi için bizimle iletişim kurabilirsiniz.