Ekipman Muayene
Ekipman Muayene
Elektrik Pano Ölçümü
Elektriğin güvenli ve kesintisiz kullanımı için elektrik panolarının düzenli bakım ve periyodik muayenelerinin yapılması gerekmektedir. Elektrik pano periyodik kontrolü, TS EN 61439-1 Alçak Gerilim Düzeni Panoları standardı, İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ve Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği’ne göre yapılır. Elektrik pano periyodik muayenesinde genellikle 3 çeşit kontrol uygulanmaktadır. Bunlar elektrik panosu görsel muayenesi, elektrik panosu fonksiyon testleri ve elektrik panosu termografik muayenesidir. Elektrik panosu periyodik muayenesinde dikkat edilen bazı hususlar;
- Elektrik panosu topraklama ölçümü
- Elektrik panosunun fiziksel durumu (Gövde sağlamlığı, yere sabitleme vb.)
- Uyarı işaretleri ve etiketler
- Artık akım anahtarı testleri
- Termal kamera incelemeleri
Termal kamera incelemeleri, genellikle gevşeme olan bağlantılarda ve gerekli olan kablo kesitinde daha ince kesitte kablo kullanılması gibi yapılan montaj hatalarında ısınma tespit edilir ve termografik muayene sayesinde gerekli önlemlerin zamanında alınıp yangın riskinin azaltılmasını sağlar.
Elektrik Panosu Periyodik Kontrol Raporu
İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre, elektrik panoları, elektrik tesisatının periyodik kontrolü kapsamında standartlarda daha kısa süre belirtilmemişse yılda bir kontrol edilir. İlgili standart ve yönetmeliklere göre yapılan Elektrik Pano Periyodik Kontrolü yetkili elektrik mühendisi tarafından değerlendirilerek Elektrik Pano Kontrolü Raporu hazırlanır. Siz de bu konuda daha detaylı bilgi almak için bizimle hemen iletişime geçebilir, profesyonel destek alabilirsiniz. Elektrik panosu trafodan (şebekeden) işletmenize gelen elektriğin, işletmenizde bulunan sistemlere dağıtım ve iletim işlemlerinde kullanılan şalt malzemeleri (sigorta, kondansatör, klemens, kontaktör vb.) ve kabloların bir arada kullanımının oluşturduğu kabindir. Genellikle fabrika gibi tesisatı büyük işletmelerde ana dağıtım panosu ve tali panolar bulunurken ufak işletmelerde ve konutlarda sayaç panosu ve sigorta kutuları bulunur.
Elektrik panosu periyodik kontrolü neyi kapsar?
Elektrik panosu periyodik kontrolü; ana dağıtım, tali dağıtım, motor kontrol, kompanzasyon ve aydınlatma panolarının gövdesi, baraları, kesici ve koruma elemanları, kablo bağlantıları ve topraklama bağlantıları bakımından gözle incelenmesi, ölçülmesi ve denenmesidir. Amaç, elektrik çarpması ve aşırı ısınmaya bağlı yangın riskini doğuran kusurları kullanım sırasında tespit edip raporlamaktır.
Fabrikalar, depolar, AVM ve ofis binaları, hastaneler, okullar ve site yönetimleri bu hizmetin başlıca kullanıcılarıdır. Pano kontrollerinde TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonlu çözüm ortaklarımızla destek oluyoruz.
Pano kontrolü EK-III’te nerede yer alır?
EK-III’te “elektrik panosu” adıyla ayrı bir satır yoktur. Panolar, elektrik tesisatının parçası olarak aşağıdaki satır kapsamında kontrol edilir (tablo 23.12.2025 tarihli ve 33116 sayılı Resmî Gazete değişikliğiyle yenilendi):
| Ekipman | Periyodik kontrol dönemi | Kontrol kriteri |
|---|---|---|
| Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı | Standartlarda süre belirtilmemişse 1 Yıl | 21/8/2001 tarihli ve 24500 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği, 30/11/2000 tarihli ve 24246 sayılı Resmî Gazete‘de yayımlanan Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği ve 4/11/1984 tarihli ve 18565 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği ile TS EN 60079 serisi, TS HD 60364-4 serisi, TS HD 60364-5 Serisi, TS HD 60364-6 standartlarında belirtilen hususlara göre yapılır. |
TS EN 61439-1, alçak gerilim panolarının imalatı ve tasarım doğrulaması için kullanılan ürün standardıdır. Kullanımdaki panonun periyodik kontrolünde ise yukarıdaki satırda sayılan yönetmelikler ve TS HD 60364-6 gibi tesisat doğrulama standartları esas alınır. Bu nedenle pano kontrolü çoğunlukla elektrik iç tesisat periyodik kontrolü ile aynı ziyarette ve aynı rapor kapsamında yapılır; işletme isterse panolar için ayrı bir bölüm düzenlenir.
Kontrolü elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler ile elektrik teknikeri veya yüksek teknikerleri yapabilir; 1 kV ve daha düşük gerilimli tesisatlarda elektronik mühendisleri de yetkilidir.
Pano kontrol listesi
| Kontrol başlığı | Neye bakılır | Yöntem |
|---|---|---|
| Gövde ve kapaklar | Kapak, menteşe ve kilitler, kablo girişlerinin kapatılması, toz ve suya karşı koruma, pano önündeki çalışma alanının boş olması | Gözle muayene |
| Bara ve bağlantılar | Bara ve kablo pabucu bağlantıları, renk değişimi, erime veya karbonlaşma izi | Gözle muayene, termografi |
| Koruma elemanları | Kesici ve sigorta değerlerinin kablo kesitine uygunluğu, ayarlı kesicilerde ayar değerleri | Etiket ve tek hat şemasıyla karşılaştırma |
| Kaçak akım rölesi | Açma akımı ve açma süresi, röle tipinin beslediği yüke uygunluğu | Test cihazıyla deneme |
| Koruma iletkeni | PE barası, gövde ve kapak topraklama örgüsü, koruma iletkenlerinin sürekliliği | Süreklilik ölçümü |
| Yalıtım | İletkenler arası ve iletken ile toprak arası yalıtım | Yalıtım direnci ölçümü |
| Dokunmaya karşı koruma | Gerilim altındaki bölümlerin koruyucu kapak arkasında olması, boş modül yerlerinin kapatılması | Gözle muayene |
| İşaretleme | Devre etiketleri, güncel tek hat şeması, tehlike uyarı levhası | Gözle muayene |
Termografi ne zaman ve nasıl yapılır?
Termal kamera yalnızca akım geçen bağlantıdaki ısınmayı gösterir; yükü olmayan bir panoda gevşek bağlantı da soğuk görünür. Bu yüzden termografi, panonun normal işletme yükünde olduğu saatlerde yapılır. Kapaklar yetkili personel tarafından, ark riski gözetilerek ve uygun kişisel koruyucu donanımla açılır.
- Çekim sırasında ilgili devrenin yük akımı da kaydedilir; aynı yükteki üç fazın bağlantıları birbiriyle karşılaştırılır.
- Sıcak nokta, termal ve normal fotoğraf çifti, konumu ve o andaki yük bilgisiyle raporlanır.
- Kesici gövdesi, nötr barası ve kompanzasyon kondansatörleri de görüntülenir; tek fazdaki ısınma çoğu zaman gevşek bağlantı veya dengesiz yükü işaret eder.
Kaçak akım rölesi testi neyi gösterir?
Rölenin üzerindeki test butonu yalnızca açma mekanizmasının çalıştığını gösterir; rölenin belirlenen kaçak akım değerinde ve yeterince kısa sürede açtığını göstermez. Periyodik kontrolde test cihazıyla devreye kontrollü bir kaçak akım uygulanır, açma akımı ve açma süresi ölçülür. İnsanı elektrik çarpmasına karşı ek koruma amacıyla kullanılan 30 mA’lik röleler ile yangına karşı koruma amacıyla kullanılan daha yüksek açma akımlı röleler ayrı değerlendirilir. Frekans çeviriciler gibi elektronik yükleri besleyen devrelerde rölenin tipinin yüke uygun olup olmadığına da bakılır.
Çalışma sürecimiz
- Ön bilgi: Pano listesi, tek hat şeması ve önceki rapor alınır; kapsam pano sayısına göre belirlenir.
- Planlama ve sözleşme: Termografi yüksek yük saatlerine, enerji kesintisi gereken ölçümler üretimi aksatmayacak saatlere planlanır; sözleşme İSG-KATİP üzerinden yapılır.
- Yük altında inceleme: Gözle muayene ve termografi enerjili panoda yapılır.
- Test ve ölçümler: Kaçak akım rölesi testleri, süreklilik ve yalıtım direnci ölçümleri yapılır.
- Raporlama ve takip: Kusurlar pano bazında raporlanır; giderildikten sonra ilgili noktalar yeniden kontrol edilir.
Teslim edilen dokümanlar
- Pano bazında ölçüm sonuçlarını içeren, yetkili kişinin imzasını taşıyan periyodik kontrol raporu,
- Sıcak noktaların termal ve normal fotoğraflarıyla termografi bölümü,
- Kaçak akım rölesi test sonuçları,
- Kusur listesi ve düzeltme önerileri, kullanılan ölçüm cihazlarının kalibrasyon bilgileri.
Sık sorulan sorular
Elektrik panosu periyodik kontrolü kaç yılda bir yapılır?
Panolar EK-III’te elektrik tesisatı satırındadır; standartlarda süre belirtilmemişse yılda bir kontrol edilir. Pano yenileme, yeni makine hattı ekleme veya yangın sonrası durumlarda periyot beklenmemelidir.
Pano kontrolü ile iç tesisat kontrolü ayrı mı yaptırılmalı?
Gerekmez. İkisi aynı EK-III satırının konusudur ve aynı ziyarette yapılır. Panoların ayrı raporlanması isteniyorsa bu kapsam belirlenirken söylenmelidir.
Termografi için tesisi durdurmamız gerekir mi?
Hayır, termografi tam tersine panonun yük altında olmasını gerektirir. Kesinti yalnızca yalıtım direnci gibi enerjisiz yapılan ölçümler için ve pano pano planlanarak yapılır.
Raporda ısınan bağlantı çıkarsa ne yapılır?
Isınan nokta raporda konumu ve fotoğrafıyla bildirilir. Bağlantının sıkılması veya parçanın değiştirilmesi işletmenin elektrik bakım ekibinin işidir; düzeltmeden sonra nokta yeniden kontrol edilir.
Pano kontrolüyle birlikte planlanabilecek topraklama ölçümü, yalıtım direnci ölçümü ve jeneratör periyodik kontrolü sayfalarımıza bakabilirsiniz. Pano sayınızı ve tek hat şemanızı paylaşın, teklifimizi iletelim: iletişim sayfamız.
Teklif al
Periyodik kontrol, ölçüm, eğitim ve fiyat teklifi için bizimle iletişim kurabilirsiniz.